Xplora Innovatielab

Open Educational Resources

Open Educational Resources zijn open leermaterialen die online vrij beschikbaar zijn voor (her)gebruik. Iedereen mag ze gebruiken, en onder voorwaarden kopiëren, bewerken en verspreiden.

Rol van de docent

Het werken met Open Educational Resources (OER) heeft gevolgen voor de vorm die het onderwijs aanneemt.

De docent heeft nu nog in grote mate de rol van kennisoverdrager. Die rol zal zich steeds meer ontwikkelen tot begeleider in het proces waarbij kennis, die een student elders vindt, moet worden beoordeeld op bruikbaarheid.

De docent zal ook creatief moeten worden in het zoeken naar lesvormen waarin deze externe kennis een plek krijgt.

Avans Hogeschool en OER

Door de komst van MOOC’s dreigt het hoger onderwijs haar monopolie op kwalitatief goed onderwijs te verliezen. Courses van de beste professoren en Ivy League universiteiten komen immers gratis en plaats- en tijdonafhankelijk beschikbaar.

Voor Avans ligt hier een uitdaging. Waar staan we nu?
Op verschillende niveaus wordt gewerkt aan ontwikkeling en toepassing van OER:

  • Op docentniveau worden er al OER ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten roepen vragen op over onder andere opslag en beschikbaarstelling, auteursrecht en kwaliteitseisen.
  • Het Leer- en Innovatiecentrum (LIC) richt zich op het creëren van een platform voor de ontsluiting van OER.
  • Vragen over auteursrecht en kwaliteitseisen spelen op directieniveau.
  • Frans van Kalmthout, voormalig lid van het CvB en lid van het platform ICT & Onderwijs van SURF, richt zich op de ontwikkelingen rondom OER binnen Avans.

Activiteiten rondom OER

Laatst bijgewerkt op 1 november 2016.

Korte historie

In 2002 begon het Massachusetts Institute of Technology (MIT) met het openbaar maken van haar lesmaterialen. Externen kunnen sindsdien gratis gebruikmaken van de kennis van dit instituut.

Inmiddels hebben veel bekende universiteiten en hogescholen dit voorbeeld gevolgd, waaronder in Nederland Open Universiteit en TU Delft.

In 2012 heeft de interesse in en aandacht voor OER in Nederland een hoge vlucht genomen, na de introductie van Massive Open Online Courses (MOOC's) door onder andere Coursera en Udacity.

Laatst bijgewerkt op 21 februari 2017.

TED-talk over MOOC’s van Daphne Koller, een van de oprichters van Coursera

Voordelen van OER

Ten eerste geeft het de student de vrijheid om zelf het meest geschikte studiemateriaal te kiezen.

Ook maakt het licentiemodel het mogelijk om samen met publieke organisaties, bedrijfsleven, consumenten en zelfs studenten, de prosumers, onderwijs te ontwikkelen. Er gelden namelijk minder beperkingen voor hergebruik en aanpassing door anderen.

Tot slot is het produceren en beschikbaar stellen van OER een geschikte manier om de wereld te tonen wat je als onderwijsinstelling te bieden hebt.

Meer informatie over licenties van open onderwijsmateriaal vind je op de website van Creative Commons.

Laatst bijgewerkt op 1 november 2016.

Grote aanbieders van MOOC's of OER

  • Class Central: gratis online lessen van topuniversiteiten
  • Coursera: internationale aanbieder van gratis online colleges
  • edX: gratis online cursussen op universitair niveau
  • Khan Academy: klasse onderwijs voor iedereen
  • Merlot: Multimedia Educational Resource for Learning and Online Teaching
  • MOOC-list: lijst van Massive Open Online Courses
  • MOOC List Daily: overzicht van MOOC's met RSS-nieuwsfeeds
  • OER Commons: Open Educational Resources Commons
  • Udacity: cursussen op hoger onderwijsniveau
  • Universiteit van Nederland: gratis colleges van Nederlandse hoogleraren
  • Wikiwijs: open leermaterialen in het Nederlandse onderwijs

Kennisdeling en samenwerking (o.a. SURF)

Als je advies wilt bij de keuze van een OER kun je contact opnemen met Rob Denevers.

Laatst bijgewerkt op 30 mei 2016.